Katastrofa ekologiczna - czyli złamanie się równowagi dynamicznej układu ekosystemu środowiska przyrodniczego na skutek uszkodzenia lub zniszczenia jego struktury, bądź funkcji w takim zakresie, że uniemożliwione jest działanie naturalnych mechanizmów.
W ramach ochrony środowiska naturalnego tworzone są systemy obszarów chronionych (system ten to układ przestrzennie powiązanych ze sobą terenów parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu). Podstawowym celem tworzenia przez ludzi obszarów chronionych jest:

- ochrona zasobów przyrody przed ich degradacją i dewastacją;
- stworzenie odpowiednich warunków, zapewniających rozwój poszczególnych gatunków roślin i zwierząt;
- zapewnienie równowagi przyrodniczej w skali kraju i jego regionach;
- zapewnienie różnorodności genetycznej organizmów;
- obrona osobliwości przyrody ożywionej i nieożywionej, rzadkich gatunków flory, fauny, rozwoju szaty roślinnej;
- utrzymanie korzystnych stosunków klimatycznych, hydrologicznych i hydrogeologicznych.

Celem tworzenia obszarów chronionych jest także ekologiczna osłona terenów zdewastowanych- częściowo niwelują one zanieczyszczenia środowiska oraz zapewniają warunki wypoczynku.
Sytuacja zdrowotna ludzi jest jednym z pierwszych wskaźników jakości środowiska. Zdrowie ludności zależy od rozwoju społecznego i gospodarczego oraz od zdrowego środowiska, w tym od bezpiecznej żywności i wody. Zanieczyszczenia powstające w procesach produkcji oraz w wyniku używania energii w przemyśle i transporcie szkodzą zdrowiu milionów ludzi. Lekarze często wiążą przyczyny powstawania chorób naczyń wieńcowych, dróg oddechowych, nowotworów, alergii i nerwic z naruszeniem równowagi biologicznej w przyrodzie.